Poniżej wymieniamy przykładowe rodzaje audytów związanych z ekologiczną zmianą w instytucji.
Audyt środowiskowy (dokumentacja + zgodność z prawem)
Koncentruje się na analizie dokumentów potwierdzających wpływ na środowisko. Audytorzy i audytorki zapoznają się ze sprawozdaniami dotyczącymi gospodarowania odpadami, rejestracją urządzeń i systemów chłodniczych w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO) oraz emisją zanieczyszczeń z silników spalinowych pojazdów. Taki przegląd pozwala na określenie, czy działalność instytucji odbywa się zgodnie z aktualnymi przepisami z zakresu ochrony środowiska. Tylko prawidłowo prowadzona sprawozdawczość umożliwia ocenę skali wpływu na środowisko w pewnych obszarach (np. emisji CO2). Analizowane są
pozwolenia oraz zgłoszenia instalacji, umowy z organizacjami odzysku (np. opakowań), umowy z odbiorcami odpadów, umowy z wodociągami, karty techniczne urządzeń użytkowanych w instytucji, karty charakterystyki preparatów chemicznych, dokumenty dotyczące badań, np. wody albo emisji do powietrza. Audytorzy_rki powinny mieć kontakt z osobami znającymi specyfikę pracy organizacji, posiadającymi wiedzę na temat instalacji technicznych i rozwiązań technologicznych.
Audyt z zakresu zrównoważonego rozwoju (wpływ na środowisko w obszarze wody, gruntu, powietrza + łańcuch dostaw)
Audyt ocenia wpływ na środowisko poprzez analizę łańcucha dostaw. Oznacza to, że obszary wcześniej badane w organizacji – np. emisje do powietrza związane z użytkowaniem samochodów, zużycie wody – są również analizowane pod kątem ich dostawców i zakupów. Weryfikuje się także wykorzystanie zasobów poprzez: racjonalne gospodarowanie już posiadanymi zasobami (np. gabloty, ramy, materiały biurowe), włączanie kryteriów środowiskowych do przetargów czy zapytań ofertowych, a także analizę zamawianych produktów (np. pod kątem ekocertyfikatów, składu czy wykorzystania materiałów z recyklingu).
Audyt zero waste
Opiera się na wynikach audytu środowiskowego. Dodatkowe informacje gromadzone są na różne sposoby – np. poprzez obserwacje, w jaki sposób używana jest przestrzeń, a także rozmowy z osobami zatrudnionymi. Audyt zero waste może dotyczyć m.in.: oświetlenia, motywów biofilnych (kontakt z przyrodą, np. rośliny w biurze), funkcjonalności i wykorzystania pomieszczeń socjalnych, sposobów przechowywania, organizacji pracy, udogodnień proekologicznych (np. infrastruktura dla rowerzystów). Osoba prowadząca audyt wykonuje np. dokumentację fotograficzną, wizytuje miejsce pracy. Czasem odwiedza też galerię, księgarnię czy też restaurację, by doświadczyć rozwiązań z punktu widzenia użytkowników i użytkowniczek. Szacunkowy koszt audytu zero waste to 10 000–50 000 zł – w zależności od wielkości i typu instytucji oraz zakresu działań. Po zakończonych pracach audytowych masz do dyspozycji raport z rekomendacjami, które obejmują działania naprawcze i opcjonalne. Działania naprawcze to najczęściej kwestie konieczne do wdrożenia, by pozostać w zgodzie z przepisami. Na tym etapie powinny one zostać zrealizowane. Niektóre instytucje w Polsce przeprowadziły już audyty w swoich instytucjach. Dyskusję m.in. o audycie w warszawskiej Zachęcie znajdziesz na ich fanpejdżu na portalu Facebook.
> W CK Zamek w Poznaniu wykonano audyt ekologiczny (2019), na który składały się badania sposobu pracy różnych działów oraz ankiety. Audyt trwał około tygodnia. Instytucji zależało na opracowaniu planu działania. Dużym wsparciem był i jest zaangażowany w tematy zielone dział administracji. Na podstawie audytu powstały rekomendacje do dalszej pracy oraz zawiązał się zespół „Zamek dla Klimatu”. Podczas pandemii instytucja eksperymentowała z oświetleniem budynku. Częściowe jej wygaszanie wiązało się oszczędnościami, ale miało też szerszy wymiar – edukowało publiczność na temat świadomego korzystania z zasobów i pokazywało także inne podejście do iluminacji. W instytucji wykonano szereg istotnych zmian: zlikwidowano większość parkingów, a na to miejsce pojawiły się miejsca zielone, ogródki, pawilon, fontanna. Celem było powiązanie kwestii ekologicznych z dostępnością. Zrealizowano inne zmiany infrastrukturalne, takie jak wymiana okien, oświetlenia na bardziej oszczędne, zamiana wind / podnośników na rampy, tam gdzie to możliwe i adekwatne, wymiana systemów bezpieczeństwa. Powstał „magazynek eko”, gdzie składowane są materiały plastyczne, sprzęty, z których można skorzystać. Niektóre rzeczy po wystawach są sprzedawane. Tym praktycznym działaniom mądrego zarządzania zasobami, towarzyszy program, w którym często pojawiają się kwestie środowiska, albo sprawiedliwości społecznej czy też klimatycznej. Jednocześnie zespół, w tym także zespół „Zamek dla klimatu,” większą wagę przykłada do zmian systemowych niż do koncentracji na tym, jaka przysłowiowa słomka do napojów, albo kubeczek do picia.
