Zaopiekowany budynek i jego funkcjonowanie
Pamiętaj o tym, że podstawą do zielonej zmiany dla stacjonarnej instytucji kultury jest budynek; to w jaki sposób wykorzystujemy w nim energię, wodę i inne materiały, jak działają nasze punkty usługowe np. kawiarnie albo księgarnie, ale także magazyny czy przestrzenie konserwatorskie. W pracowniach konserwatorskich warto zadbać o dygestorium, wyciąg laboratoryjny, czyli specjalną komorę wentylacyjną, chroniącą przed szkodliwymi oparami, pyłami i gazami, a także przed pożarami i eksplozjami. Zapewnia bezpieczeństwo osobom tam pracującym.
Bieżące monitorowanie warunków dla kolekcji
To rozwiązanie, które może wymagać nakładów finansowych, ale pozwala na bieżąco monitorować jak zmienia się temperatura i wilgotność, tworzyć raporty i wizualizacje, wysyłać alerty i wspierać proaktywne decyzje konserwatorskie.
Najbardziej podstawowe kwestie to:
1. Dopasuj temperaturę i wilgotność do specyfiki kolekcji.
2. Minimalizuj energochłonne systemy.
3. Filtruj powietrze i monitoruj jego jakość, żeby nie dopuścić do pojawienia się w nim zbyt wysokiego poziomu zanieczyszczeń.
4. Zredukuj zużycie wody.
5. Zredukuj zużycie materiałów jednorazowego użytku.
6. Monitoruj zużycie zasobów, żeby wiedzieć, gdzie warto usprawnić działanie instytucji
7. Zabezpiecz kolekcję przed kurzem.
Więcej na ten temat w BUDYNEK.
> Przeczytaj o doświadczeniach konserwatorskich z The Royal Albert Memorial Museum. W tekście zwraca się uwagę na specyfikę obiektów i konserwację przeprowadzoną jak najszybciej, im później zaczyna się działać, tym większe są potrzebne interwencje. Pracując z indywidualnymi wypożyczającymi, zorientuj się, jakich warunków wymaga obiekt. Można też zabezpieczyć „buforową” przestrzeń w instytucji, w której będą przetrzymywane obiekty, zanim wejdą na galerie.
Link
Współpraca między działami
Działy konserwacji powinien blisko współpracować z osobami kuratorskimi i odpowiedzialnymi za instalowanie wystawy. Stan obiektów wypożyczonych na wystawę musi zostać przeanalizowany, czasem dokonuje się odświeżenia wypożyczanych prac. Opieka konserwatorska zakłada także współpracę w wyborze transportu (patrz: TRANSPORT), opakowań i usług kurierskich. W przypadku zewnętrznych firm transportowych, można zasugerować opakowania wielokrotnego użytku.
Rozwijanie świadomości i edukacja
Warto korzystać z wiedzy i doświadczenia krajowych lub międzynarodowych sieci muzealnych.
> Sieć CIMAM promuje ideę zrównoważonego rozwoju i nawołuje do pilnych działań w związku z klimatycznym i ekologicznym stanem wyjątkowym. Umożliwia osobom i instytucjom członkowskim dostęp do zasobów, narzędzi, przewodników, które pokazują jak zmniejszyć ślad węglowy. Można zapoznać się z narzędziownikiem „Toolkit on Sustainability in Museum Practice”, który powstał w 2021 roku i podejmuje takie tematy jak: praktyki interwencyjne, planowanie zrównoważonego rozwoju, mierzenie śladu węglowego i certyfikaty, doradztwo w obszarze zrównoważonego rozwoju, inspirujące projekty, platformy, źródła, bibliografia. Jest aktualizowany w trybie comiesięcznym.
> Sieć ICOM (International Council of Museums) buduje swoją koncepcję zrównoważonego rozwoju w kontekście trzech imperatywów: potrzeby, ograniczenia, sprawiedliwość. Posłuchaj podcastu „Museums and Chill”, w którym refleksja środowiskowa i klimatyczna jest jednym z najważniejszych tematów. ICOM świadomie promuje także ideę sprawiedliwości klimatycznej – bez wrażliwości społecznej i zmian w tym obszarze, zielona zmiana nie będzie możliwa, o czym można posłuchać w jednym z odcinków podcastu. Rekomendacje ICOM dla kolekcji muzealnych znajdziesz tutaj.
> Deklaracja The Smithsonian Institution odnośnie kolekcji i wymogów środowiskowych.
> Inicjatywa Sustainability in Conservation to organizacja społeczna zrzeszająca osoby zainteresowane wprowadzaniem zrównoważonych praktyk w konserwacji.
