CSR, czyli społeczna odpowiedzialność biznesu (ang. corporate social responsibility)
CSR to strategia zarządzania, zgodnie z którą przedsiębiorstwa w swoich działaniach dobrowolnie uwzględniają interesy społeczne, aspekty środowiskowe czy relacje z różnymi grupami interesariuszy, w szczególności z pracownikami i pracownicami. W języku biznesowym bycie społecznie odpowiedzialnym oznacza inwestowanie w zasoby ludzkie, ochronę środowiska, relacje z otoczeniem firmy – i informowanie o tych działaniach. Istnieje szereg narzędzi, standardów i przewodników, które ułatwiają zarządzanie i implementację społecznej odpowiedzialności do strategii przedsiębiorstwa. Te najbardziej popularne to m.in.: SA 8000 (opublikowana w 1998 r.), AA 1000 (opublikowana w 1999 r.) czy opublikowana w 2010 r. norma ISO 26000. CSR wykorzystuje szereg narzędzi, takich jak działania na rzecz lokalnej społeczności, działania proekologiczne, programy rozwojowe dla pracowników i pracowniczek, kursy, szkolenia, wolontariat pracowniczy czy kampanie społeczne. Być może w Twojej organizacji już się odbyła akcja lub kampania społeczna będąca częścią CSR-owej strategii danej firmy. Zanim wejdziesz w tego rodzaju współpracę, warto zweryfikować, czy polityka firmy rzeczywiście jest realizowana w praktyce. Może się bowiem okazać, że odpowiedzialne społecznie zarządzanie to jedynie deklaracja, a pojedyncze akcje mają przykryć nieuważną na człowieka i planetę organizację pracy firmy. W ten sposób można paść ofiarą greenwashingu, czyli zielonego oszustwa. Warto podkreślić, że koncepcja CSR oraz reprezentujące ją normy i standardy to zjawisko bardzo pozytywne w obszarze biznesu. Poprzez nawiązywanie relacji gospodarczych z firmami realizującymi założenia CSR przyczyniasz się też do promocji tego zjawiska.
> Więcej o społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce przeczytasz na stronie Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
> Krótki przewodnik po CSR w kontekście współpracy organizacji pozarządowych z biznesem.
Różnorodność, równość, włączanie
Nie tylko mądre zarządzanie zasobami materialnymi, ale także relacje między osobami zatrudnionymi wpływają na jakość miejsca. Różnorodność, równość, włączanie to hasła opisywane w koncepcji rozwoju organizacji DEI (Diversity, Equity, Inclusion). Powstała na bazie doświadczeń ruchów społecznych lat 60. w Stanach Zjednoczonych. DEI miał wprowadzać do firm edukację związaną z doświadczeniem grup marginalizowanych oraz zmieniać funkcjonowanie organizacji tak, żeby uwzględniać ich potrzeby. Różnorodność (Diversity) dotyczy widocznych różnic, tak jak np. różnych rodzajów niepełnosprawności, ale także uwzględnia to, co niewidoczne; niepełnosprawność, której nie widać, różnice w sposobie myślenia, może dotyczyć kwestii tożsamościowych takich jak przynależności do rasy, grupy etnicznej, przekonań religijnych, kwestii genderowych. Równość (Equity) dotyczy dbania o to, żeby procesy organizacyjne były sprawiedliwe i równe, żeby służyły wszystkim. Włączanie (Inclusion) to promowanie zachowań, które powodują, że każda osoba czuje, że jest dla niej miejsce w organizacji i jej praca jest ważna. Przykładem takiego włączania może być dostępność językowa i gotowość do stosowania różnych zaimków, które są adekwatne dla osób. Koncepcja DEI wymaga dopasowania warunków kulturowych, społecznych i ekonomicznych do kontekstu polskiego. Nadrzędną wartością jest to, żeby nie polaryzować osób zatrudnionych i wyrównywać szanse w sposób zrozumiały i transparentny. Nadal w rozumieniu wielu osób parytet płci to ułatwienia dla kobiet bez względu na ich kompetencje, tymczasem założenia DEI mówią o tym, że reprezentacja różnych płci (nie tylko kobiet) powinna być powiązana z umiejętnościami, które są wymagane na danym stanowisku. Wspieranie różnorodności w miejscu pracy rozwija innowacyjność i pozwala na dopasowanie działania do różnych grup odbiorczych.
> Skąd bierze się różnica wynagrodzeń między płciami? Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronie Parlamentu Europejskiego.
> Przykładowe organizacje promujące wartości DEI – Diversity, Equity, Inclusion, które prowadzą szkolenia w tym obszarze: Fundacja Autonomia, Fundacja Diversity Equity Inclusion Alliance, Fundacja im. Stefana Batorego, Fundacja WłączeniPlus (InCludedPlus), Fundacja Polisfera, Diversity Hub, Ashoka w Polsce.
> Rozmowa Wojciecha Szota z Margaret Amaka Ohia-Nowak o strukturalnym rasizmie (2021):
> Tekst o prezesce Fundacji W Stronę Dialogu Joannie Talewicz zajmującej się społecznością romską w Polsce.
Rzecznictwo ekologiczne
Instytucje kultury to platformy dystrybucji wiedzy, mające ogromny kapitał symboliczny i krytyczny, dlatego powinny lobbować na rzecz dokonywania odpowiednich zmian w prawie. Wraz z dobrymi praktykami, takimi jak realizowanie zielonych przetargów, mogą wpływać na regulacje prawne i przyczynić się do tego, że kryteria środowiskowe i społeczne będą obligatoryjne, a nie jedynie dozwolone. Instytucje mogą też zawiązywać partnerstwa i sieci, by wspólnie oddziaływać na kształtowanie polityki proekologicznej w urzędach miejskich, wojewódzkich czy departamentach kultury.
